Bolesti dojke

Bolesti dojkeCilj svih preventivnih pregleda dojke je pronaći tumor u najranijoj fazi razvoja, kada je njegovo izlječenje gotovo 100%.

Preporuke Svjetske zdravstvene organizacije za borbu protiv karcinoma dojke:

  • mlade djevojke trebaju početi samopregled dojke već od 20-te godine života,
  • nakon 20-te, odnosno 30-te godine života preporučuje se jedanput godišnje obaviti klinički i ultrazvučni pregled dojki,
  • sa 40 godina potrebno je obaviti prvu tzv.bazičnu mamografiju, uz ultrazvučne kontrole svakih 6 mjeseci do godinu dana. Mamografija se potom preporučuje svake dvije godine.
  • nakon 50 godine života preporučuje se obaviti mamografiju jednom godišnje.

Klinički pregled dojki preporučuje se uraditi u prvoj fazi ciklusa kad su dojke manje napete i manje bolne. Ljekar nastoji pregledavanjem dojke i pazuha otkriti postoje li u dojci kvržice. Kliničkim pregledom dojki nastojimo otkriti neuobičajena zadebljanja dojki, promjene na koži dojke, (crvenilo,naboranost, udubljenje, uvučene bradavice) neuobičajeno povećanje dojke itd.

Examination for cancerUltrazvuk dojke je dijagnostička metoda izbora za žene mlađe životne dobi. Dokazano je da nije štetan, a uz mamografiju značajno podiže tačnost dijagnostika zloćudnih i dobroćudnih bolesti dojke. Ultrazvučni pregled je od neprocjenjive vrijednosti u diferencijaciji između solidnih i cističnih promjena, kao i za razjašnjenja opipljivih kvržica u dojci. Sa sigurnošću od gotovo 98% pomoću ultrazvuka se može razlikovati radi li se o dobroćudnoj ili zloćudnoj kvržici. Ukoliko postoji ikakva dvojba o prirodi nalaza, pod ultrazvučnim vodstvom može se načiniti punkcija ili biopsija kako bi se dobile nove dijagnostičke i često prognostičke činjenice. Upotreba color doppler tehnike kod ultrazvučnog pregleda dojki omogućuje uočavanje patoloških promjena prokvrljenosti kod solidnih ili cističnih tvorbi.

Kada obaviti ultrazvučni pregled:

  • od 20-te do 40-te godine života jednom godišnje
  • od 40-te do 70-te godine, uz mamografiju, jednom godišnje
  • nakon 70-te godine života po potrebi

Mamografija je rendgenski pregled dojki kojim se otkrivaju tomori i druge promjene koje su premalene da bi se mogle napipati ili otkriti ultrazvukom. Dokazano je da mamografija bilježi promjene na dojci jednu do dvije godine ranije od običnog kliničkog pregleda zasnovanog na pojavi simptoma ili opipljive kvržice. Jednostavna je, daje dobre rezultate, a zbog vrlo male količine zračenja, potpuno je bezopasna. Nisu potrebne nikakve posebne pripreme. Mamografija se obavlja u razdoblju kada su grudi najmanje osjetljive, odmah nakon završetka menstruacije (između prvog i desetog dana menstrualnog ciklusa). Prva mamografija, tzv. Bazični mamogram, savjetuje se ženama oko 40. godine, a onda je treba ponavljati svake dvije godine.

Tako se preporučuje sljedeće:

  • bazična mamografija oko 40-te godine života
  • od 40-te do 50-te godine u razdoblju od 1 do 2 godine
  • od 50-te do 69-te godine jedanput godišnje
  • od 70-te godine u razdoblju od 1 do 2 godine

Punkcija (citološka dijagnostika) je metoda kojim se pomoću tanke igle vadi punktat (tkivo) iz neke tvorbe koji se potom šalje na citološku analizu (analiza stanica). Nalaz citologa ukazuje da li se radi o normalnom tkivu, upali ili dobroćudnom odnosno zloćudnom tumoru.

Eksprimat dojki je citološka analiza iscjetka iz dojke.

PREPORUKA

  • samopregledSamopregled dojki izvršite jednom mjesečno.
  • U dobi od 20 do 40 godina, obavite liječnički pregled dojki svake tri godine.
  • U dobi od 40 godina obavite prvu mamografiju.
  • Žene između 40 i 49 godina neka se podvrgnu liječničkom pregledu svake godine, a mamografiju neka učine jednom u dvije godine.
  • Za starije od 50 godina preporučljivo je obaviti liječnički pregled i mamografiju svake godine.